Zasiłek macierzyński

Kryteria

• Tytuł do ubezpieczenia chorobowego: umowa o pracę, zlecenie z dobrowolnym chorobowym, B2B z dobrowolnym chorobowym, służba mundurowa, rolnicy w KRUS
• Brak okresu wyczekiwania — wystarczy podleganie ubezpieczeniu chorobowemu w dniu porodu (dotyczy UoP, B2B i zlecenia z dobrowolnym chorobowym)
• Przy B2B/zleceniu: liczba pełnych miesięcy ubezpieczenia przed porodem wpływa wyłącznie na obliczenie podstawy wymiaru zasiłku (przy krótszym stażu — proporcjonalnie), nie na samo prawo do świadczenia
• Rodzice dzieci przedwcześnie urodzonych lub wymagających hospitalizacji po porodzie (od 19 marca 2025 r.): urlop macierzyński wydłuża się o dodatkowy okres — do 15 tygodni przy porodzie przed 28. tyg. ciąży lub masie ≤ 1 000 g (tydzień za każdy tydzień hospitalizacji); do 8 tygodni przy porodzie między 28. a 36. tygodniem i masie > 1 000 g; do 8 tygodni przy hospitalizacji dziecka urodzonego o czasie trwającej co najmniej 2 dni w ciągu 5 dni od porodu. Dodatkowy okres płatny 100%
• Matka bez tytułu do ubezpieczenia chorobowego (np. bezrobotna) sama nie ma prawa do zasiłku macierzyńskiego — jeśli jednak umrze, porzuci dziecko albo jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, prawo do zasiłku (na pozostałą część 41/43 tyg., z zachowaniem 9-tygodniowej części nieprzenoszalnej) przechodzi na ubezpieczonego ojca dziecka lub innego ubezpieczonego członka rodziny, który przejmie opiekę
• Urlop ojcowski (2 tygodnie, płatne 100%, do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia) to odrębne uprawnienie ojca — nie mylić z 9-tygodniową, nieprzenoszalną częścią urlopu rodzicielskiego opisaną wyżej. Szczegóły i kalkulator w zakładce „Urlopy”

Wymagane dokumenty

• Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka
• Wniosek o urlop macierzyński/rodzicielski (u pracodawcy)
• Zaświadczenie Z-3 lub Z-3b (B2B)

Jak złożyć wniosek — krok po kroku

1. 1Zarejestruj urodzenie w USC, odbierz akt urodzenia
2. 2W ciągu 21 dni od porodu złóż wniosek u pracodawcy o cały urlop (macierzyński + rodzicielski) — wariant 81,5%
3. 3Lub: złóż wniosek tylko o macierzyński (100%), potem osobno o rodzicielski (70%)
4. 4Pracodawca przekazuje dokumenty do ZUS, ZUS wypłaca zasiłek
5. 5Dla B2B: złóż Z-3b bezpośrednio przez PUE/eZUS

Gdzie złożyć: ZUS przez pracodawcę (UoP) lub bezpośrednio (B2B z ubezpieczeniem chorobowym)

Termin: 21 dni od porodu dla zachowania wariantu 81,5% jednolitej stawki przez cały okres urlopu (macierzyński + rodzicielski razem). Po 21 dniach: 100% za 20 tygodni macierzyńskiego, potem 70% za rodzicielski.

Dodatkowe informacje

• Wyrównanie do 100%: jeśli matka wybrała wariant 81,5% i nie wykorzysta ani jednego dnia urlopu rodzicielskiego w pierwszym roku życia dziecka, przysługuje jednorazowe wyrównanie zasiłku za okres macierzyńskiego do 100% podstawy
• 9 nieprzenoszalnych tygodni ojca można wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat — nie muszą być wykorzystane bezpośrednio po urlopie macierzyńskim matki