Kiedy jechać do szpitala — skurcze, odejście wód i objawy alarmowe

Pierwszy poród ma jedną wspólną cechę niezależnie od tego, jak dobrze się do niego przygotowałaś: nie wiadomo, czy to już. Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków masz więcej czasu, niż Ci się wydaje. Zła — że istnieje krótka lista sytuacji, w których czasu nie ma wcale, i te trzeba znać na pamięć.

Zaczniemy od nich, potem przejdziemy do zwykłego scenariusza.

Jedź natychmiast, nie czekając na skurcze

W tych sytuacjach nie dzwonisz, nie mierzysz, nie czekasz do rana — jedziesz na izbę przyjęć albo wzywasz pogotowie:

• krwawienie z dróg rodnych — jaskrawoczerwone, obfitsze niż plamienie,
• odczuwalne zmniejszenie ruchów dziecka albo ich brak (nie „dziecko odpoczywa” — ruchy ocenia się w szpitalu),
• odejście wód z zielonym lub brunatnym zabarwieniem — smółka w płynie owodniowym wymaga oceny,
• silny, stały ból brzucha, który nie odpuszcza między skurczami, a macica jest twarda jak deska,
• ból głowy z zaburzeniami widzenia, mroczkami, obrzękiem twarzy i rąk — objawy stanu przedrzucawkowego,
• gorączka powyżej 38°C, szczególnie po odejściu wód,
• wypadnięcie pępowiny — widoczna pętla w pochwie (pogotowie, pozycja kolankowo-łokciowa),
• drgawki, utrata przytomności, zasłabnięcie.

Nie ma tu miejsca na wahanie „czy nie wyjdę na przewrażliwioną”. Izba przyjęć oddziału położniczego jest właśnie od tego, żeby ocenić, i robi to w kilkanaście minut.

Skurcze przepowiadające a porodowe

Skurcze Braxtona-Hicksa pojawiają się u wielu kobiet od drugiego trymestru i nasilają w ostatnich tygodniach. To ćwiczenie mięśnia macicy, nie początek porodu.

Najprostszy test domowy: weź ciepły prysznic, wypij dwie szklanki wody i połóż się na lewym boku na godzinę. Skurcze przepowiadające w takich warunkach zwykle słabną albo znikają. Porodowe — nie.

Zasada 5-1-1

To najczęściej podawany próg dla pierwszego porodu i dobry punkt odniesienia: skurcze co 5 minut, trwające po 1 minucie, utrzymujące się w tym rytmie przez 1 godzinę.

Przy takim zapisie faza aktywna porodu jest zwykle rozpoczęta i to moment, żeby zadzwonić do szpitala i wyruszyć.

Wytyczne NICE dotyczące opieki śródporodowej rozróżniają fazę utajoną i aktywną pierwszego okresu porodu. Faza utajona — nieregularne skurcze, szyjka rozwierająca się do około 4 cm — potrafi trwać dwa, trzy dni, zwłaszcza przy pierwszym dziecku. To normalny etap, który najlepiej przechodzi się w domu. Przyjazd do szpitala w tej fazie nie przyspiesza porodu, a bywa, że go wyhamowuje.

Dlatego warto zadzwonić do szpitala, zanim wsiądziesz do samochodu — chyba że jesteś w jednej z sytuacji z pierwszej sekcji.

Kiedy 5-1-1 nie obowiązuje i jedziesz wcześniej

• to nie pierwszy poród (przy drugim i kolejnym właściwszy próg to 7-1-1, a czasem po prostu „skurcze są regularne”),
• mieszkasz ponad 45 minut od szpitala albo jedziecie w godzinach szczytu,
• masz dodatni posiew GBS — antybiotyk podaje się w trakcie porodu i potrzebuje czasu, żeby zadziałać,
• ciąża jest prowadzona jako ciąża podwyższonego ryzyka,
• jesteś przed ukończeniem 37. tygodnia.

Odejście wód

Płyn owodniowy jest przejrzysty lub lekko słomkowy, bezwonny i — w odróżnieniu od moczu — nie da się go zatrzymać napięciem mięśni. Może to być gwałtowny wypływ albo powolne sączenie, które łatwo pomylić z upławami. W razie wątpliwości załóż czystą podpaskę i sprawdź ją po pół godzinie.

Po odejściu wód:

1. Zapisz godzinę. To pierwsza rzecz, o którą zapyta położna.
2. Sprawdź kolor. Przejrzysty — w porządku. Zielony, brunatny, z domieszką krwi — jedziesz natychmiast.
3. Zadzwoń do szpitala, nawet jeśli nie ma skurczy.
4. Nie bierz kąpieli w wannie, nie używaj tamponów, nie współżyj. Po pęknięciu pęcherza rośnie ryzyko zakażenia wstępującego.
5. Przygotuj się na wyjazd. Skurcze pojawiają się zwykle w ciągu kilku–kilkunastu godzin, ale przy przedwczesnym pęknięciu błon płodowych szpital może zaproponować indukcję.

Przy dodatnim wyniku GBS i odejściu wód po 37. tygodniu wytyczne przewidują szybsze działanie. Dlatego wynik posiewu ma być w torbie do szpitala, a nie w szufladzie w domu.

Jak liczyć skurcze, żeby nie zwariować

Mierzy się od początku jednego skurczu do początku następnego — to jest odstęp. Czas trwania to długość samego napięcia macicy. Najczęstszy błąd polega na liczeniu przerwy między skurczami zamiast odstępu, co daje wynik zaniżony o minutę i przedwczesny wyjazd.

Nie licz przez całą dobę. Sprawdzaj przez godzinę co kilka godzin, dopóki skurcze są nieregularne. Gdy staną się regularne — licz na bieżąco.

Co dzieje się na izbie przyjęć

Wywiad, pomiar ciśnienia i tętna, KTG przez około 20–30 minut, badanie wewnętrzne oceniające rozwarcie i ocena, czy pęcherz płodowy jest zachowany. Na tej podstawie zapada decyzja: przyjęcie na salę porodową, obserwacja na oddziale albo powrót do domu z zaleceniem, kiedy wrócić.

Odesłanie do domu nie jest porażką ani pomyłką — to najczęstszy wynik pierwszej wizyty przy pierwszym dziecku i oznacza, że poród jest w fazie, którą lepiej przejść u siebie.

Najczęstsze pytania

Zobacz też: torba do szpitala · badania · kalkulator ciąży

Powiązane w Kidelo: ciąża tydzień po tygodniu, badania, wyprawka, torba do szpitala, finanse.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Autor: Kidelo Ciąża.